May 2008 - Bài gửi

• Tổng hợp - Luận bàn về việc tăng LSCB

  16:54 20/05/2008 Perochan Em thì thấy nâng lại suật cợ bạn lên là điều tốt đấy. 1. Thể hiện đúng vai trò điều hành tiền tệ của SBV. 2. Thể hiện được hành động chấp nhận giảm tăng trưởng để ổn định và chống lạm phát. Thực ra chuyện lãi suất cho vay lên 18% hay hơn thì rồi vẫn sẽ có doanh nghiệp đi vay thôi. Những anh nào lãi lớn, tăng trưởng mạnh 20-30% thì phải chịu giảm lãi đi, còn hơn là ko có vốn. Đại khái cái này nó cũng hạn chế phát triển doanh nghiệp -----> giảm tăng trưởng. Bù lại thì được yếu tố chống lạm phát, tức là anh nào thực sự hiệu quả thì đi vay vốn mà kinh doanh, ko hiệu quả, ko có tài thì ngồi im, gửi tiền vô ngân hàng cho anh khác làm ăn. Tức là nâng cao tính hiệu quả, cạnh tranh của nền kinh tế, giảm được lạm phát. Vậy đó là điều tốt thôi. Mà cái này hay hơn việc bỏ trần lãi suất, vì ko tăgn LSCB thì tiền chỉ chạy từ anh này qua anh khác thôi. Còn tăng lscb này thì lại hút thêm 1 lượng tiền nhàn rỗi nữa vào hệ thống ngân hàng, nâgn tính thanh khoản. Vừa giảm áp lựcđầu cơ USD lẫn các loại sản phẩm khác. Nhưng mà thế này thì CK còn mệt lắm, tiền chạy gửi ngân hàng hết, khó trở lại CK lắm. Bây giờ chờ các bác ấy giải quyết bài toán BDS như nào mà thôi.   Thực ra em chưa lo chuyện lạm phát bằng chuyện kinh doanh ko hiệu quả, lãng phí. Đây là vấn đề dài, nhưng nó là điều dễ hiểu khi anh có 1 luồng tiền đổ vào quá dễ dãi. FDI, FII năm ngoái là nguyên nhân. Trước đó là kiều hối (thử hỏi các gia đình kiều  hối bao nhiêu % gia đình làm ăn hiệu quả, toàn đi buôn BDS với mua sắm thôi). Cũng giống như năm ngoái ai thắng CK thì ăn tiêu bét nhè ấy.  Thoai, sơ qua vaidongf loăng quăng vậy ---------------------  Alex2000 Cụ Pero, giá mà lãi suất cho vay được cao hơn 18% để bank có thể cho vay mà không phải hồi hộp xà lách vì sợ kiểm dịch sờ bờ vờ thì còn gì để nói. Vì sợ kiểm dịch nên không phải bank nào cũng xà lách thành ra bầu sữa đưa đến miệng doanh nghiệp nhưng bị bịt mất cái núm roài còn đâu.  LSCB thì đã tăng lên rồi đó nhưng thử hỏi cụ là nguồn vốn đã chảy vào bank chưa hay dòng tiền hôi nách nó chảy vào chỗ nào rồi Lâu lắm rồi mới thấy cụ Pero nói hok có lý   ---------------  Collin Raya Cái được dễ thấy nhất của cú "đảo cánh điều hành" lần này là tạm thời cứu vãn được tính thanh khoản của nhiều ngân hàng. Nếu để thêm một thời gian nữa, e rằng quá muộn. Nhưng bài toán BDS thì vẫn chưa có lời giải. Và đó mới là bài toán đau đầu. So với bài toán ấy, bài toán điều hành lãi suất chỉ là chuyện "nhỏ như con thỏ". Các cụ khỏi lo cho các doanh nghiệp. Giá nguyên liệu tăng cao, giá đầu ra bị kìm nén, lãi suất ngân hàng 12%-15%/năm còn chả dám vay nữa là 18%. Cũng giống ngân hàng, anh nào càng nâng lãi suất huy động lên cao càng chứng tỏ anh ấy đang "còi to - kẹp nặng", doanh nghiệp nào chấp nhận vay 18%/năm hoặc hơn thì chỉ chứng tỏ doanh nghiệp đó đang rất có vấn đề mà thôi. Em mà là ngân hàng, không bao giờ em dám cho doanh nghiệp nào vay ở mức 18% cả ! Chỉ các vị tiến sĩ chưa bao giờ tiếp cận thực tế sản xuất ở Việt Nam mới có đủ lãng mạn để tin rằng DN sẽ trả được nợ, cả gốc lẫn lãi, với lãi suất đó mà thôi. Sản xuất thì như thế, huy động thì kiểu này, chả mấy chốc mà thừa thanh khoản. Vòng sản xuất bao giờ cũng chậm một nhịp. DN thu hẹp sản xuất thì có mà cho vay vào mắt. Em thành thực khuyên các cụ tìm thằng ngân hàng nào ổn ổn làm một quyển tiết kiệm đi. Chỉ tháng nữa khéo không còn lãi suất như hôm nay đâu .. he he ... ---------------------  Perochan Em thấy các bác mang tính lý thuyết nhiều rồi hay sao ấy. Em biết vẫn nhiều doanh nghiệp đang mở rộng kinh doanh của mình đấy. Đã là doanh nghiệp và muốn phát triển thì bất cứ thời điểm nào cũng cần vốn. Vấn đề sử dụng đồng vốn đó ra sao mà thôi. Khi lãi suất thấp, dễ vay thì không cần tính toán nhiều. Nhưng khi lãi cao, thì phải chi li từng tí 1. Và cái đó làm nên hiệu quả kinh tế của doanh nghiệp và rộng ra là hiệu quả kinh tế cho đất nước.  Thôi lấy thằng bị ảnh hưởng nhiều nhất khi giá xăng dầu lên và lãi suất tăng, là bọn vận tải. Ở đây cụ thể là thằng Mai Linh taxi. Dầu tăng từ 2 năm nay, nhưng thằng ML vẫn liên tục nhập xe về, mỗi năm hơn 1000 cái innova trên cả nước (chưa tính bọn Express 16 chỗ chạy liên tỉnh). Toàn bộ là nó đi vay trả góp. Tới đây nó lại nhập về hơn 500 cái nữa. Vậy thì có phải là nó vẫn tìm cách phát triển trong điều kiện khó khăn hiện nay không? Ngành của nó là ngành ảnh hưởng nhất khi xăng dầu lên giá. Thế mà nó vẫn tiếp tục tăng trưởng đầu xe. Vậy thì nó sinh lời như nào? Tất nhiên vẫn là mảng dịch vụ vận tải. Nhưng khi xăng dầu như này, nó phải tiết kiệm chi phí chạy không tải. Bằng cách nào? Vừa rồi bọn ML taxi nó hệ thống lại toàn bộ hơn 8000 xe của nó ở SG, từ Gia Định, M, Deluxe, VNN, ... tất cả chỉ chung 1 số điện thoại và mỗi khu vực chỉ phủ sóng bán kính nhất định. Tức là khách ở khu vực A thì chỉ những thằng taxi nào của ML đang chạy trong khu vực A bắt được sóng  tổng đài và đi đón khách gần đó, ai chạy ngoài khu vực đó sẽ ko có sóng, ko phải chạy hộc tốc đường xa đi đón. Bọn ở ngoài khu vực sẽ ko nhận đc tín hiệu. Ko như trước đây, khách quận 3 gọi thằng Gia Định thì 1 thằng taxi Gia Định gần nhất là khu vực quận 5 phải phi hộc tốc về quận quận 3 đón khách. Trong khi có thằng VNN ở quận 3 cạnh đó thì ko điều xe được, vì Gia Định 1 số riêng, VNN 1 số riêng, khách gọi Gia Định thì phải điều xe Gia Định, ko thể điều xe của VNN,  mặc dù cả 2 cùng thuộc ML taxi. Tức là chi phí chạy không tải cao hơn. Giờ thì nó khác, tiết kiệm tối đa chi phí.  Ví dụ cơ bản trên đây để các bác thấy trong điều kiện khó khăn, các doanh nghiệp sẽ nghĩ cách sinh lợi bằng tiết kiệm chi phí. Hay như xăng dầu đắt thì chi phí vận tải đường bộ cao. Thế thì sẽ thay bằng vận tải sông, biển ----> phát triển cảng ----> hạ tầng cơ sở cho cảng v.v. Tức là trong khó khăn của thằng này thì sẽ tòi ra cái thuận lợi hơn cho thằng khác v.v. Hoặc đầu tư vào được cao tốc,giảm giá thành vận chuyển. Vừa rồi đường cao tốc HN - HP là ví dụ sinh động đó, vì nó dự kiến tháng 10-2008 khởi công,nhưng giờ sớm ngày nào có lợi ngày đó. Hay như điện, đầu vào bị tăng giá (than, khí) đầu ra bị kiềm giá  nhưng vẫn khối doanh nghiệp nhăm nhe ngành này. Trước có REE, Hiệp Phước.., giờ có ITA vẫn máu me với dự án Trung Lương... tức là vẫn có cửa ra. Lúc này chỉ khó mấy anh đầu tư tài chính, ko biết huy động vốn và giải ngân như nào mà thôi.    @Alex: Việc NH ko cho vay với LS dưới 18% thì bình thường. Nó huy động đc tiền thì sẽ phải đem cho vay. Nhưng giờ đây, khoản tín dụng cấp cho khách của nó sẽ ngặt nghèo hơn nhiều. Tức là doanh nghiệp cần trình bày cụ thể kế hoạch của mình v.v. NH đảm bảo an toàn thì sẽ cho vay. Đáp lại thì doanh nghiệp muốn làm ăn, ko thể theo kiểu bát nháo trước đây, mà phải tính toán cụ thể mới vác hồ sơ đi vay. 2 cái đó gặp nhau ----------> tăng hiệu suất sử dụng đồng vốn. Còn trên thế giới, nhiều nước lãi suất lên tới 15% lắm. Chẳng qua VN mình chưa quen, nên choáng thế thôi. Có điều tăng lãi suất tức là giảm tốc độ tăng trưởng, cái này ai cũng thấy rồi. Tức là chỉ 1 số daonh nghiệp có tinh toán cụ thể mới dám đầu tư. Và đó là điều đáng hoan nghênh.  Tóm lại việc tăng LSCB này là rất tốt, giải quyết đc nhiều vấn đề, lạm phát, đầu cơ $, tăng hệ số sử dụng vốn. Đánh đổi tăng trưởng kinh tế thì phải thế. Còn nếu bàn lùi thì ngoài việc tăng LSCB này, nói thực ra là em chưa thấy biện pháp nào hay hơn. LÃI SUẤT là công cụ cơ bản và kinh điển nhất trên thị trường tiền tệ. Ko sử dụng nó thì chưa thể điều hành thị trường tiền tệ được. Ngoài ra thì còn có nghiệp vụ bơm/hút tiền lưu thông. Cái này cần có trình và kinh nghiệm, bên ngoài đa số ko để ý khoản này. Đơn giản như 5 năm qua, GDP VN tăng ầm ầm, nếu ông Thúy ko bơm tiền liên tục thì VN cũng khô máu rồi, lấy đâu ra vốn. Còn bây giờ đang loạn như này, 1 phần là do nghiệp vụ bơm/hút tiền ko hợp lý đóa.  Để giải quyết BDS thì cứ chờ các bác ấy xử lý thôi. Cái may của VN là vốn FDI vào BDS vẫn rất lớn, hơn 5 tỷ $ từ đầu năm, tức là nó có triển vọng thực sự. Xử lý quả bong bóng này thì có nghiệp vụ bơm hút tiền hợp lý là sẽ cho nó hạ cánh an toàn được. Tóm lại là triển vọng thì chưa thấy,nhưng khó khăn thì đã phần nào qua đi. Cái khó nhất sắp tới, theo em, là giá dầu, nếu nó vẫn cao thì căng, chứ ko phải là BDS nữa.   ----------- ukbox: Lâu rồi mới có dịp lạm bàn với các bác. Đúng là bác Pero, lúc nào cũng phong độ. Việc lãi suất tăng làm tăng hiệu quả sử dụng vốn mà bác chỉ ra thật chí lí, nhưng đấy mới chỉ tác động đến các DN thuộc khối tư nhân, còn khu vực đầu tư khủng nhất là NN thì còn phải chờ dài. Vì các dự án của NN thường cố lờ đi phần tài chính, chỉ tập trung vào mảng xã hội - chỗ mà không có tiêu chí khách quan nào để đánh giá. Đợt vừa các kụ ld bị chê nhiều, nhưng khách quan mà nói thì ngoài do số "đen" không gặp thời, toàn vớ phải thiên tai dịch bệnh thì còn nguyên nhân từ thời gian trước để lại. Cái này vẫn thường gặp ở mấy nước đang phát triển có tí chút tài nguyên trong khi chính phủ lại không đủ độ rắn, khi có tiền thì chi tiêu, đầu tư vung vít loạn lên, đến lúc khó khăn thì không có sức chống đỡ. Kể cả chính sách tỉ giá học của bác Tung Của cũng không đủ mạnh. Tung của họ bị sức ép phải tăng giá nên neo được vào USD đã là giỏi, còn Vn lẽ ra phải phá giá từng bước (crawling peg) thì lại chỉ để xoay quanh 1%. Biểu hiện rõ nhất là BDS và dịch vụ, tài chính bùng nổ, lạm phát tăng, trong khi các ngành SX, XK càng ngày càng kém cạnh tranh. Chừng nào chính phủ kiểm soát lại được mảng chi tiêu và đầu tư nhà nước thì lạm phát và tăng trưởng mới quay về ổn định được.     --------  Perochan Đúng rồi bác, em mới chỉ đề cập đến khu vực kinht ế tư nhân. Còn quốc doanh thì vấn đề lớn nhất là lãng phí, sử dụng vốn ko hiệu quả. Họ chỉ cần tiết kiệm mấy việc đó thì cũng tương tự như có 1 luồng vốn mới đổ vào ấy chứ. Thực ra ở đây bác nào tham gia vài cái dự án tiền trăm triệu $ trở lên sẽ thấy lãng phí kinh hoàng như nào. Và em thấy những cái khó khăn này cũng là 1 cái may, để các bác LD nhìn lại chính sách của mình.  Nhiều khi chỉ cần tiết kiệm hoặc sử dụng đúng địa chỉ đồng vốn thì tiết kiệm rất nhiều khoản khác. Em cũng đồng ý là phải chờ những chính sách, hành động cứng rắn hơn, kiểm soát được các mảng đó thì tình hình kinh tế mới khả quan. Và cái đó thường là có độ trễ vài tháng vài năm. Nên em mói nói hiện giờ thì khó khăn đã bớt đi nhưng triển vọng chưa thấy. Triẻn vọng chính là chờ vào các hành động của chính phủ ấy. -------------- alex2000: Bác Pero, có một điểm em không đồng ý với bác. Ngân hàng cho vay 18% nhưng lại rất hạn chế, chủ yếu với các dự án có hiệu quả cực cao, tức là lợi nhuận năm tối thiểu 20-25%. Đồng ý là hiệu quả sử dụng vốn được nâng lên nhưng đa số các dự án có hiệu quả thấp hơn sẽ tìm nguồn tài trợ ở đâu đây? Hậu quả gì sẽ xảy ra khi không có nguồn tài trợ để tiếp tục kinh doanh? Cách duy nhất để thoát khỏi tình trạng này là sử dụng bơm/hút để đưa lãi suất về mức như ca sỹ đã nói.  Úi, mới đọc báo tuổi trẻ hôm nay có bài" Muốn vay phải trả thêm phí!", vậy là mấy cụ bank cũng bắt đầu xài xà lách rồi kìa, đúng như dự kiến ca sỹ nhể --------- Perochan Thực ra NH đang thiếu thanh khoản nên khó khăn vậy, nhưng khi người ta có vốn rồi thì sẽ cho vay mà ko phải xà lách đâu. Độ trễ trong chính sách tài chính ở VN thường là 6 tháng bác ạ (1 bác trong UB chính sách tiền tệ nói thế, ko phải em ). Khoảng vài tháng nữa, bác có kế hoạch ngon ngon, cứ mang ra NH, em nghĩ sẽ vay được. Còn việc tăng lãi suất thì chính là việc hạn chế nhiều doanh nghiệp tiếp cận vốn, tức là giảm tăng trưởng quốc gia là điều hiển nhiên mà bác. Lý thuýet  thế rồi. Vấn đề là không phải 100% doanh nghiệp ko được vay, mà chỉ 1 ít đủ khả năng mới được vay. Mấy bác không đủ khả năng sinh lời cao, ko vay được vốn thì cũng ko nên buồn, vì vay xong chắc gì anh đã làm ăn tốt hơn so với gửi tiền vào ngân hàng ăn 15%. Còn nếu đưa lãi suất về mức cũ, tức là giả sử ko tăng lãi suất, em nói thật có 1 nguy hiểm cực lớn lúc đó. Là người ta đầu cơ vào $, đến lúc nào đó dự trữ ko đủ thì vỡ trận hoàn toàn. Mặc dù cái này chỉ do yếu tố tâm lý thôi.  Bác cứ thử đặt mình vào tuần trước, nếu ko tăng lãi suất mạnh như vừa rồi thì bác có rục rịch đi mua $ tích trữ ko?.  Mà khi nó thành phong trào thì kinh hoàng lắm, kho dự trữ nào cho đủ. Hihihi. Nên em thấy tăng lãi suất vừa rồi là hành động khá ổn của NHTW đấy.         gửi May 22 2008, 09:57 AM bởi Baggio với no comments

• Perochan - Nhận định thị trường Vàng!

  16:21 - 20/05/2008  Em có cái này hơi tò mò chút, là cá nhân em thấy bác Tarzan nhận định rất chuẩn từ chu kỳ xuống từ 920 về 850 rồi nhận định nó sẽ lên 920. Sau đợt cô thương, bác ấy có đánh lên 1-2 ngày gì đó, nhưng hình như thấy phe mấy bác Nhà Quê sọc kinh quá nên thay đổi quan điểm, quay ra sọc thì phải. Lúc đó em thấy phe sọc sai nghiêm trọng rồi. Vì đơn giản ko nên sọc ở $860. Nếu khẳng định Gold tèo thì cứ chờ nó thủng 860 thì chậm 1 ngày thôi nhưng short ko muộn vì khi đó nó còn thủng bét nhè nữa cơ. Cũng như bây giờ đừng long ở 920 vội, chờ nó đục cái đó rõ ràng thì hãy oánh lên. Vì đây thực sự là kinh nghiệm cho những người đánh qua đêm. Có gì mọi người nhờ bác Tarzan bật mí sao lại thay đổi quan điểm như thế để lần sau tránh sai lầm này (nhưng sẽ có sai lầm khác ) Cái này em nói nghiêm túc vì qua đêm nhìn thấy hoa hậu @#$@#$ mà ko làm gì được thì mình cũng phải có lý do tìm hiểu sao cô không thương.   Nhận định dài hạn thì có mấy yếu tố sau: 1. Vàng lên vào nửa cuối năm nay vì chỉ số commodities index quá thấp so với giá dầu. Mà dầu thì cứ ngự trị khoảng 140$ trở lên thì dần dần nó sẽ kéo vàng và các commodities khác lên. Lúc này dầu đang đột biến và người ta vẫn cho là dầu đang bị đầu cơ, nên chờ nó hạ. Kiểu chính phủ VN chờ nó hạn về 100$ ấy. Nhưng dầu nó đứng ở mức này khoảng 2 tháng thì người ta tự chấp nhận mặt bằng mới của giá dầu, tức là mặt bằng mới của giá cả thế giới. Và lúc đó lại thấy vàng quá rẻ. (giống VNI khi 700 thì ai cũng kỳ vọng nó trở lại 1100 vào cuối năm, nhưng khi VNI 500 mấy tháng trời thì ai cũng chỉ hy vọng nó lên 600 vào cuối năm là may lắm rồi. Suy nghĩ của con người luôn bị thời gian và ngoại cảnh tác động. Dầu cứ ngự trị giá cao thì vàng cũng sẽ như vậy.) 2. Vàng xuống vào nửa cuối năm nay là do FED nâng lãi suất. (nhưng cũng phải đủ mức độ nào đó cao hơn lợi nhuận của vàng thì dòng tiền mới chạy khỏi commodities được). The FED nâng lãi suất là do lạm phát. Mà lạm phát này do giá dầu tăng. Tuy nhiên khi nào The FED tăng lãi suất? Kinh nghiệm 2003 cho thấy sau khi 16 lần hạ lãi suất xuống còn 1% thì mức đó nằm im lìm suốt 1 năm trời, đến giữa năm 2004 mới khởi động hành trình 13 lần nâng lãi suất từ 1% lên 6%. Tức là nếu FED hạ lãi suất xuống 2% hiện nay và coi 2% là đáy thì chắc cũng khoảng cuối năm nay mới tăng lãi suất. Tuy nhiên 2% đã là đáy chưa thì chưa ai biết? DJIA như em đã nói là nó sideways 1 vài tháng. Currency cũng vậy thôi, sau khi $$$ mất giá như *** xuống 1.60 thì nó cũng phải tạm ngừng đã. Hiện giờ ~1.56. Nó là 1 cú pull back hay correction thì chưa ai biết. Nhưng có điều sau cơn *** 4 tháng vừa qua thì nó cũng phải tạm nghỉ đã. Vì đủ mọi nỗ lực từ Paulson lẫn Bernanke mà ko kìm cương được thì kinh tế toàn cầu tan hoang hoàn toàn. Sau vụ này, khối trader thành tỷ phú $$$ trong vài tháng. Thử nghiệm Forbes 400 tới đây sẽ biết ngay, em đoán top 30 của Mỹ sẽ có 1/2 là trader mới toanh và cũng chừng đó trader trong forbes400 năm nay ra đi. (Dầu chỉ tăng từ 70-100$ mà năm ngoái xuất hiện tỷ phú 33 tuổi, oil trader, vậy mà hiện giờ dầu còn lên cao hơn). Bên currency đã tạm ngừng, bên stock cũng vậy. DJIA loanh quanh test đi test lại mốc 13000. Kinh nghiệm các lần khủng hoảng trước ở Mỹ, lần nào DJIA cũng bay ít nhất 20% điểm số. Gần nhất là dotcom 2000, Nasdaq bay 40%. Vậy mà lần này DJIA mới mất 1000/14000, tức là khoảng 7%. Nếu chỉ có vậy thì chưa gọi là crisis hay recession được. Nó còn loanh quanh đây rồi tính tiếp, khi có các báo cáo quý 2 ra lò. Nhưng chưa cần DJIA đi đâu về đâu, mà có 1 chỉ số khác là DJTA (DJ transportation - DJ vận tải) hiện đang lên cao nhất. Trong lịch sử thường thì khi thằng DJTA này lên cao thì thằng DJIA sẽ xuống, tức là 2 tháng tới đây khả năng DJIA khó trụ ở ngưỡng 13000. Lúc đó currency sẽ lại chuyển động mạnh.  Vàng dầu cũng sẽ chuyển động mạnh. Em cho rằng tháng 8 này vàng sẽ trở lại mốc 1000. Hiện nay chắc vàng cứ loanh quanh 860-920 và nhúc nhích dần lên sau mỗi chu kỳ sóng.   Hehe, vài dòng nhận định chơi. Suy luận và nhận định cụ thể thì còn đủ loại. Đấy, các bác qua đêm cứ lấy mấy tiên đề này mà phân tích lên hay xuống rồi qua đêm. Luận kiểu gì cũng đúng hà, kekeke.   gửi May 21 2008, 05:47 PM bởi Baggio với no comments

• Vũ Thành Tự Anh - Việt Nam chống nguy cơ bất ổn kinh tế

  Tuần Việt Nam gửi tới bạn đọc phần lược dịch bài viết trên Tạp chí kinh tế Viễn Đông số tháng 5 của Jonathan Pincus, chuyên gia kinh tế trưởng Liên Hiệp quốc và Vũ Thành Tự Anh, chuyên gia kinh tế chương trình Việt Nam của Đại học Havard. Những vết rạn khá nghiêm trọng bắt đầu xuất hiện trong hệ thống tài chính và kinh tế của VN những tháng gần đây, đe dọa khả năng tăng trưởng. Liệu Chính phủ có những bước đi đúng và thành công để lật ngược chiều đi xuống của nền kinh tế? Sự tuột dốc bất ngờ của nền kinh tế VN gây lo ngại về sự ổn định của hệ thống tài chính, nhất là khi tình hình xấu thêm. Tin tốt lành là các yếu tố nền tảng của kinh tế vĩ mô vẫn còn vững chắc. VN không nợ quá nhiều, tăng trưởng xuất khẩu mạnh và Ngân hàng nhà nước đã tăng được dự trữ ngoại tệ đáng kể trong năm qua. VN cũng hội nhập ít hơn so với Thái Lan và Indonesia nên không chịu sức ép lớn từ khủng hoảng cầm cố nhà đất Mỹ. Chính phủ có thể hồi phục sự ổn định tương đối nhanh chóng bằng kiểm soát chi tiêu công và tiền vay của doanh nghiệp nhà nước. Tin xấu là việc này, dù đơn giản, nhưng rất khó để thực hiện thành công do các rào cản trong cơ quan nhà nước. Không thiếu người ở VN hiểu được nguyên nhân gây bất ổn kinh tế hiện nay và các bước cần thiết để giảm lạm phát, hồi phục ổn định thị trường. Các vấn đề VN đang gặp phải không quá phức tạp hoặc không giải quyết được. Nhưng các cơ quan hoạch định chính sách lại phân quyền quá tản mạn, nên rất khó để thực hiện được giải pháp đồng bộ. Chính sách tiền tệ là nhiệm vụ của Ngân hàng Nhà nước, nhưng Bộ Tài chính lại kiểm soát lạm phát. Chính sách tiền tệ cũng do Uỷ ban Tài chính và Chính sách Tiền tệ Quốc gia giám sát, gồm các quan chức chuyên môn và đại diện các cơ quan chính phủ khác. Bộ Tài chính ra chính sách thuế và chi tiêu ngân sách, nhưng đầu tư lại do Bộ kế hoạch và đầu tư thực hiện. Trong khi đó, các tập đoàn kinh tế lại báo cáo trực tiếp với Thủ tướng, không qua các bộ. Cần có những cải cách cơ bản để đơn giản hoá bộ máy hoạch định chính sách. Khép các tập đoàn kinh tế vào kỷ luật Vào đầu những năm 90, lo lắng vì hoạt động kém hiệu quả của các công ty nhà nước khiến chính phủ quyết định thành lập các tổng công ty và tập đoàn kinh tế, theo hình mẫu keiretsu của Nhật và chaebol của Hàn Quốc. Ý định ban đầu là quy mô lớn sẽ giúp các công ty cạnh tranh trên thị trường quốc tế. Nhưng thay vào đó, các công ty này lại tập trung vào xây dựng quyền lực ở thị trường nội địa trong các lĩnh vực nhiều lợi nhuận như bất động sản, dịch vụ tài chính, viễn thông và du lịch. Một số ít công ty xuất khẩu lại sử dụng quan hệ để được chính phủ bảo lãnh các khoản vay, dùng để mở rộng vào những lĩnh vực ngoài ngành kinh doanh chính. Vinashin nhận tiền từ trái phiếu Chính phủ VN phát hành lần đầu tiên năm 2006 và nhận 1 tỉ đô la tiền vay từ Ngân hàng Thuỵ Sỹ. Gần đây Vinashin vay 2 tỉ đô la trái phiếu từ Ngân hàng Đức trong dịp Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng thăm chính thức Đức. Vinatext cũng vay 500 triệu đô la trong dịp này. Chính phủ có nhiều dấu hiệu mất kiên nhẫn với các tập đoàn. Trong một cuộc gặp gần đây với lãnh đạo các tập đoàn để bàn về chống lạm phát, Thủ tướng nói mặc dù các tập đoàn kinh tế chiếm 60% nợ ở các ngân hàng thương mại và 70% vốn vay nước ngoài, họ chỉ tạo ra 40% tổng sản phẩm quốc nội GDP. Vào tháng 4, Thủ tướng yêu cầu các tổng công ty và tập đoàn kinh tế phải đầu tư ít nhất 70% vốn vào ngành kinh doanh chính. Nhưng phản ứng của các tập đoàn kinh tế cho thấy đưa họ vào vòng kỷ luật không dễ. Chủ tịch PetroViệt nam Đinh La Thăng cho rằng đây là biện pháp sốc và nói,  “Nếu các tập đoàn, DNNN kinh doanh các lĩnh vực ngoài ngành có chiếm đến 40% hay 50% nhưng lợi nhuận họ thu được tốt thì không thể bắt họ rút về, có thể gây đổ vỡ doanh nghiệp”. Chia sẻ lợi ích từ tăng trưởng Việt Nam đã được cộng đồng quốc tế khen ngợi nhiều về thành tích giảm nghèo, giáo dục cơ sở và cải thiện những chỉ số cơ bản như tỉ lệ chết ở trẻ sơ sinh và tiếp cận nguồn nước sạch. Nhưng VN phụ thuộc nhiều vào tiền ngân sách cho y tế và giáo dục. Chi tiêu công cho y tế ở hàng thấp thứ hai trong khu vực, sau Indonesia. Các quỹ tiền công dành cho người nghèo thường không đến được tay người cần. Theo một điều tra mới đây của UNDP, 45% tiền chi trả cho y tế thuộc về 1/5 dân số là những người giàu nhất. Phần chi trả từ nhóm người nghèo nhất chỉ chiếm 7%. Chênh lệch này trong giáo dục là 35 % và 15%.  Chất lượng giáo dục và y tế là điều đáng lo ngại. Intel đã đưa ra một cú đấm khi tuyên bố rằng sau khi kiểm tra 2000 sinh viên từ 5 trường đại học công nghệ hàng đầu, chỉ có 40 sinh viên đạt tiêu chuẩn tối thiểu của họ. Intel nói đây là nước đạt chuẩn thấp nhất trong số những nước mà hãng này đã đến. Không khó hiểu vì sao các gia đình VN phải tiêu tốn tới 1 tỉ đô la một năm cho con cái du học. Hệ thống trong nước không đáp ứng được như cầu về chất lượng, thậm chí với cả những người đủ tiền để trả. Cải cách kinh tế ở VN đã vượt quá mong đợi của nhiều nhà quan sát. Tăng trưởng xuất khẩu lên tới 20% mỗi năm, tạo việc làm ổn định cho hàng triệu người ở nông thôn. Các doanh nghiệp tư nhân và đầu tư nước ngoài tạo hầu hết số việc làm mới trong 7 năm qua. Nhưng những ngành này có lợi nhuận thấp. Có một hệ thống khác dành cho các doanh nghiệp nhà nước đói vốn, tập trung vào khai thác tài nguyên và phục vụ thị trường trong nước. Những công ty này chiếm phần lớn vốn vay từ ngân hàng quốc doanh và bắt đầu vay tiền nước ngoài, dùng lợi thế quan hệ để đổ tiền vào thị trường tài chính và bất động sản nhiều lợi nhuận. Dù số liệu về họ còn rất thiếu, tỉ lệ lợi nhuận thấp hơn nhiều so với  lĩnh vực tư nhân và đầu tư nước ngoài. Đáng lo ngại hơn là các tập đoàn bắt đầu lập ngân hàng. Các nước đang phát triển có đầy ví dụ về mâu thuẫn lợi ích trong các doanh nghiệp lập ngân hàng, dẫn đến các khoản vay thiếu thận trọng trong tập đoàn với nhau, dẫn đến mất kiểm soát tiền tệ và bất ổn taì chính. Lạm phát và bất ổn kinh tế vĩ mô của VN là hệ quả của những vấn đề dài hạn. Chỉ thắt chặt tiền tệ không đủ. Tăng lãi suất mà không giảm thâm hụt ngân sách có thể làm nguội nhóm công ty tư nhân nhỏ, nhưng không tác động mấy lên các tập đoàn kinh tế vay vốn từ ngân hàng quốc doanh với lãi suất ưu đãi hoặc từ nước ngoài. Chính phủ không thể giảm lạm phát cho tới khi kiểm soát được đầu tư công và đưa các tập đoàn kinh tế quốc doanh vào vòng kỷ luật. Những người quan sát VN lâu năm nhanh chóng chú ý rằng các nhà làm chính sách VN thường có cách lắp ráp các giải pháp có tác dụng thực tế vào với nhau trong giai đoạn khó khăn. Thường bắt đầu bằng những cách làm “xé rào”, không tuân theo luật và sau đó được đưa thành chính sách chính thức. Cung cách này có thể giúp VN vượt qua giai đoạn bất ổn này. Nhưng lần này chính phủ phải làm nhiều hơn. Việc “xé rào” bây giờ nằm ở việc các tập đoàn kinh tế đầu tư vào ngân hàng và xây dựng bất động sản. Thay vì cấm đoán việc này, chính phủ phải kiểm soát nó. Việc tự do tài chính rất rủi ro khi thiếu hành lang quản lý minh bạch và thực thi đáng tin cậy. Với các nhóm lợi ích đang nổi lên trong nền kinh tế mới của VN, việc quản lý, kiểm soát   gửi May 16 2008, 09:47 AM bởi Baggio với no comments